“ผมแค่อยากรู้ว่าผมจะไปตายที่ไหน ผมจะได้ไม่ไปที่นั่น” — นี่คือประโยคสุดคลาสสิกของ Charlie Munger มหาเศรษฐีผู้ล่วงลับและคู่หูของ Warren Buffett ที่สรุปแก่นของการลงทุนได้อย่างเจ็บแสบที่สุด
ในโลกของการเทรด มือใหม่ส่วนใหญ่มักจะพุ่งเป้าไปที่การหา “จอกศักดิ์สิทธิ์” หรือสูตรเทรดที่จะทำกำไรมหาศาล แต่สำหรับ Munger ความสำเร็จไม่ได้เกิดจากการทำเรื่องที่ฉลาดล้ำเลิศ แต่มันเกิดจากการ “หลีกเลี่ยงความโง่เขลาซ้ำๆ” ต่างหาก
บทความนี้จะพาคุณไปรู้จักกับกลยุทธ์ Inversion (การคิดย้อนกลับ) จากหนังสือ Poor Charlie’s Almanack ที่จะช่วยให้คุณ “ไม่เจ๊ง” ในตลาดที่โหดร้ายนี้
Inversion: พลิกวิธีคิด เพื่อพิชิตตลาด
Munger เชื่อในหลักการของคณิตศาสตร์ที่ว่า ปัญหาที่ยากหลายอย่างจะถูกแก้ได้ง่ายขึ้นถ้าเรา “คิดย้อนกลับ” (Invert) แทนที่คุณจะถามว่า “ทำอย่างไรถึงจะเทรดได้กำไร 100%?” ให้คุณลองถามใหม่ว่า **“ทำอย่างไรพอร์ตของฉันถึงจะพังพินาศเร็วที่สุด?” **
เมื่อคุณลิสต์วิธีที่ทำให้พอร์ตระเบิดออกมาได้ หน้าที่ของคุณก็แค่ “อย่าทำสิ่งเหล่านั้น” นี่คือทางลัดสู่ความมั่งคั่งที่ปลอดภัยที่สุด และนี่คือ 5 กับดักจิตวิทยา (Psychological Biases) ที่สั่งตายมือใหม่มากที่สุด:
1. การหลงระเริงในความโลภ (Overoptimism Bias)
มนุษย์เรามีแนวโน้มจะมองโลกในแง่ดีเกินไปเมื่อเห็นกราฟเป็นสีเขียว สมองจะหลั่งสารที่ทำให้เราคิดว่า “รอบนี้แหละ เราจะรวย” จนนำไปสู่การ Overleverage หรือการใช้เงินเกินตัว
- คำแนะนำจาก Munger: จงระวังเมื่อความโลภเริ่มครอบงำ เพราะมันจะทำให้คุณมองข้ามความน่าจะเป็นของความเสี่ยงไปอย่างสิ้นเชิง
2. กับดัก “เสียดายต้นทุน” (Sunk Cost Fallacy)
เมื่อราคาหลุดแนวรับ แทนที่จะคัดค้านอารมณ์ตัวเองเพื่อ Stop Loss เรากลับเลือกที่จะ “ถัวเฉลี่ยขาลง” เพียงเพราะไม่อยากยอมรับว่าเงินที่ลงไปก่อนหน้านั้นคือการตัดสินใจที่ผิด
- จิตวิทยาการเทรด: นี่คืออาการ Denial หรือการปฏิเสธความจริง ตลาดไม่เคยสนใจว่าคุณซื้อที่ราคาไหน อย่าเอาอีโก้ไปเดิมพันกับเงินในกระเป๋า
3. การแห่ตามฝูงชน (Social Proof Tendency)
“คนอื่นเขาเขียวกันหมดแล้ว เราจะตกรถไม่ได้!” นี่คือเสียงเพรียกจากนรกที่เรียกว่า FOMO (Fear of Missing Out) มนุษย์เป็นสัตว์สังคมที่กลัวการถูกทิ้งไว้ข้างหลัง แต่ในตลาดหุ้น “ฝูงชนมักจะผิดเสมอในจุดที่สำคัญที่สุด”
- แนวคิด Munger: การลงทุนที่ยอดเยี่ยมมักจะเป็นเรื่องที่ฝืนกระแสสังคม (Contrarian) หากคุณยังเทรดตามเสียงคนส่วนใหญ่ใน Social Media พอร์ตคุณก็จะมีผลลัพธ์เหมือนคนส่วนใหญ่… คือเจ๊ง
4. อาการหน้ามืดอยากเอาคืน (Deprival Super-Reaction Tendency)
เวลาคนเราเสียเงิน เราจะรู้สึกเจ็บปวดมากกว่าความสุขตอนได้เงินถึง 2 เท่า (Loss Aversion) ความเจ็บปวดนี้จะกระตุ้นให้เราอยาก “เอาคืน” ทันที จนเริ่มเทรดแบบขาดสติ
- ข้อคิดมือโปร: Munger เตือนว่าเมื่อคุณเจอความสูญเสีย สมองจะทำงานได้แย่ลง การนั่งทับมือตัวเอง (Sitting on your hands) คือทักษะที่ล้ำค่าที่สุดในนาทีนั้น
5. ค้อนอันเดียวตัดสินโลก (Man with a Hammer Syndrome)
มือใหม่หลายคนศึกษาเทคนิคมาเพียงอย่างเดียว เช่น รู้จักแค่ RSI หรือ Elliott Wave แล้วพยายามจะ “บังคับ” ให้ตลาดเป็นไปตามเครื่องมือนั้น
- Lattice of Mental Models: คุณต้องมี “ข่ายงานความคิด” ที่หลากหลาย ต้องเข้าใจทั้งจิตวิทยา, โครงสร้างตลาด และการบริหารหน้าตัก (Money Management) อย่าเป็นคนที่มีแค่ค้อน เพราะคุณจะเห็นทุกปัญหาเป็นตะปูไปหมด
บทสรุปจาก Daddy
การเป็นเทรดเดอร์ที่ดีไม่ใช่การทำตัวให้เหมือนไอน์สไตน์ แต่คือการเป็นคนที่มีวินัยในการหลีกเลี่ยง “ความเขลา”
การบ้านสำหรับวันนี้: ลองเขียน “Checklist สั่งตาย” ของคุณออกมาดูครับ ว่าพฤติกรรมไหนที่ทำแล้วพอร์ตพังแน่นอน แล้วแปะมันไว้ที่หน้าจอคอมพิวเตอร์เพื่อย้ำเตือนใจทุกครั้งก่อนกด Order
ในตอนต่อไป เราจะมาคุยกันเรื่อง “The Power of Incentives” พลังของแรงจูงใจที่แอบแฝงอยู่ในตลาด และมันหลอกล่อให้เราเสียเงินได้อย่างไร… ห้ามพลาด!
เนื้อหาเรียบเรียงและสรุปจากหนังสือ: Poor Charlie’s Almanack โดย Peter D. Kaufman
💡 อ่านเพิ่มเติม: หากคุณต้องการสร้าง “ระบบ” ที่ช่วยกำจัดอคติทางจิตวิทยาและทำกำไรจากทองคำอย่างยั่งยืน โดยไม่ต้องเฝ้าจอทั้งวัน ลองดู Digital Gold Shop Blueprint: พิมพ์เขียวสร้างร้านทองดิจิทัลด้วยระบบ Close System